Schaatsen

Nederland schaatsland: van Thialf tot klapschaats

Locatie: Thialf Heerenveen

De dagen worden korter en de temperatuur daalt. Overal bereiden schaatsers zich voor op de wereldkampioenschappen langebaan. Voor schaatsfanaat Jaap Eden betekent dit: schaatsen inpakken en op eigen kosten naar Noorwegen. In 1893 is er in Nederland namelijk geen lange baan te vinden. Schaatsers die willen meedoen met de internationale top zijn afhankelijk van de Scandinavische faciliteiten. Lange tijd zijn de Noren – en hier en daar een Rus, Fin of Zweed – heer en meester op het ijs. Dankzij de Noorse training is Jaap Eden de eerste Nederlander die de Noren verslaat en drie jaar achter elkaar wereldkampioen wordt.

In de jaren zestig openen in Nederland de eerste vierhonderdmeterbanen. De Jaap Edenbaan in Amsterdam en Thialf in Heerenveen betekenen het begin van de professionalisering van de schaatssport in Nederland. Hier kunnen schaatsers voor het eerst hun techniek ronde na ronde perfectioneren. Inmiddels schaatst de internationale top in Heerenveen voor het Europese Kampioenschap en Wereldkampioenschap.

Ook op technisch gebied heeft Nederland een bijdrage geleverd aan de schaatssport. In het begin van de jaren tachtig werkt de bewegingswetenschapper Gerrit Jan van Ingen Schenau het al bestaande idee van de klapschaats uit. Hierbij is het ijzer met een scharnier aan de voorzijde van de schoen bevestigd. Doordat het ijzer kan uitklappen kan de schaatser zijn been volledig strekken en meer kracht zetten.

Nederlandse schaatsfabrikanten en professionele schaatsers zijn niet meteen laaiend enthousiast over dit toch wat aparte ontwerp. Halverwege de jaren tachtig komt hier verandering in. Na een lange periode van onderzoeken en testen wordt de klapschaats op zowel nationaal als internationaal niveau gebruikt. De uitvinding bewijst zichzelf wanneer Tonny de Jong op klapschaatsen de Europese Kampioenschappen in 1997 wint. Een jaar later is er op de Olympische Spelen in Nagano geen schaatser meer te vinden zonder klapschaatsen.

Meer informatie: