Sint Lucas

Het succes van kunst en gilden in de Nederlanden

Locatie: Sint Lucasgilde in Delft

Een man met een baard en een ganzenveer, vaak met een rund erbij: deze afbeelding siert verschillende gevels in steden als Antwerpen, Brugge en Delft. Het is Sint Lucas, de patroon van het kunstenaarsgilde.

In de late Middeleeuwen ontstaan er in Europa allerlei gilden. Van bakkers en slagers tot hoveniers en goud- en zilversmeden: ambachtslieden en kunstenaars verenigen zich in gilden van hun beroepsgroep. De gilden handhaven de kwaliteit van de producten en leiden vakspecialisten op. Ook reguleren ze de concurrentie tussen de leden.

Door hun sterke organisatievermogen dragen de gilden bij aan het internationale succes van de Nederlanden in de Gouden Eeuw. Het Sint Lucasgilde ontstaat in de veertiende eeuw en is er voor kunstschilders en kunstambachtslieden. Op de Voldersgracht in Delft staat hun gildehuis. Hier komt het bestuur samen en worden bijeenkomsten gehouden voor de leden.

Een van deze leden is Johannes Vermeer (1632-1675). De Franse criticus W. Bürger – pseudoniem voor Étienne-Joseph Théophile Thoré (1807-1869) – omschrijft Vermeer vanwege zijn aanvankelijke onbekendheid als ‘de Sfinx van Delft’. De Delftenaar verwerft immers pas in de negentiende eeuw Europese bekendheid. Na de publicatie van de monografie van Bürger over Vermeer wordt er een heuse jacht geopend op diens werk. Zijn schilderijen, vermoedelijk zo’n 34 stuks waaronder het alom bekende Meisje met de parel, worden wereldberoemd. En ze inspireren nog altijd kunstenaars over de hele wereld.

Net als bij andere Hollandse meesters, zoals Rembrandt van Rijn en Frans Hals, heeft het werk van Johannes Vermeer lang na zijn dood meer invloed op andere kunstenaars dan in zijn eigen tijd. Bekende fotografen en kunstenaars als Erwin Olaf, Steve McCurry en Tom Hunter laten zich inspireren door Vermeers mysterieuze schilderijen. In Vermeers oude woonplaats staat het Vermeer Centrum. Hier kunnen bezoekers van alles te weten komen over het leven en het werk van Vermeer. De locatie van dit centrum is op symbolische wijze terug te vinden op de plek waar het in de tweede helft van de zeventiende eeuw allemaal begon: het huis van het Sint Lucasgilde.

Meer informatie: