Heineken

Freddy Heineken: ‘El Rey de la cerveza’

Locatie: Heinekenbrouwerij Amsterdam

De industriële revolutie in Europa wordt door sommige historici gezien als een even grote omwenteling als de overgang van jager-verzamelaars naar landbouwers. Met de industriële revolutie verandert er inderdaad in korte tijd veel. Het verschil tussen arm en rijk wordt, net als de aanblik van donkere rookpartijen boven steden, steeds meer zichtbaar. Dit leidt tot beschavingsoffensieven vanuit verschillende hoeken van de samenleving, zo ook in Nederland. Het is niet het eerste waar je aan denkt, maar het ontstaan van Heineken bier kan gezien worden als een beschavingspoging.

Het verhaal gaat dat de rijke Geertruida van der Paauw, weduwe van Cornelis Heineken, met lede ogen aanziet hoe Amsterdamse arbeiders hun zuurverdiende centen achterover slaan met een glas jenever. Het is eind negentiende eeuw en jenever is dan volksdrank nummer één. Deze drank maakt vooral onder de Nederlandse arbeiders veel slachtoffers. Ironisch genoeg hoopt Van der Paauw het ‘geestbedwelmend vocht’ uit de samenleving te verdringen met een andere drank: bier. Met dit beschavingsoffensief wil zij een einde maken aan het schandelijke gedrag van de Amsterdamse arbeiders.

Van der Paauw brengt haar ongenoegen over op haar zoon Gerard Heineken. Ook volgens hem is jenever de oorzaak van veel ellende. Het zuivere – en lichtere – bier is de oplossing. Op 15 februari 1864 koopt Gerard voor een schijntje brouwerij ‘De Hooiberg’ in Amsterdam. Zijn moeder investeert haar fortuin in de overname. Het lukt Gerard om in korte tijd een bloeiende onderneming op te zetten. En om aan de groeiende vraag naar bier te voldoen opent hij na vier jaar een grotere brouwerij op de Stadhouderskade te Amsterdam.

Het internationale succes van Heineken begint in Frankrijk. Bij de wereldtentoonstelling in Parijs in 1889 wint de firma het ‘Diplôme de GRAND PRIX’ voor de beste kwaliteit bier. Kleinzoon Alfred ‘Freddy’ Heineken bouwt de Europese positie van Heineken verder uit.

Freddy is een handelsstrateeg met geduld, een langetermijnvisie en een groot gevoel voor marketing. Zijn tactiek is om bij een teruglopende verkoop niet direct het gebied uit te trekken. De ‘verovering’ van Spanje in de jaren tachtig van de twintigste eeuw is de kroon op zijn succes, getuige ook de omschrijving van Heineken in de Spaanse pers: ‘El Rey de la cerveza’. Freddy wil van Europa een thuismarkt maken van Amerikaanse omvang, een bastion dat hij betitelt als Fort Europa. In 1992 schrijft hij zelfs een pamflet waarin hij pleit voor de Verenigde Staten van Europa – een Eurotopia – waarin gelijkwaardige regio’s de dienst uitmaken.

Heineken International B.V. is vandaag de dag actief in meer dan 170 landen en een van de grootste brouwerijen ter wereld. Het begint onder andere bij deze brouwerij in Amsterdam, die nu een veel bezochte attractie is: de Heineken Experience.

Meer informatie:

  • Guido van Hengel, Een ondernemend volkje. Hoe Nederland zich wereldwijd op de kaart zette, Diemen 2008.
  • Barbara Smit, Heineken. Een leven in de brouwerij, Nijmegen 1997.
  • Annejet van der Zijl, De man, de stad en het bier, Amsterdam 2014.