Protestgeneratie

Meer gelijkheid, meer democratie en meer vrijheid voor verschillende mensen: de jaren zestig als het decennium waarin alles anders wordt.

Locatie: Universiteit van Tilburg

Veel mensen denken bij de jaren zestig aan een revolutionair decennium waarin alles anders wordt. Jongeren ontketenen een revolutie tegen de macht: eerst tegen hun universiteit, later ook tegen de staat. Ze accepteren de verstarde gezagsverhoudingen en het gebrek aan inspraak binnen universiteiten niet langer. Het is 1968 en in Parijs, Berlijn, Londen, Rome en Madrid beklimmen studenten de barricades.

De Nederlandse autoriteiten hebben dan al de nodige ervaring met de protestgeneratie, vooral door toedoen van de actiegroep Provo. In 1965 is het Lieverdje op het Spui in Amsterdam het brandend middelpunt van hun acties. Met witte fietsen, happenings en de beruchte rookbom tijdens het huwelijk van prinses Beatrix en Claus tart Provo het gezag. Internationale cameraploegen leggen alles vast en een Britse journalist herinnert zich nog de sensatie die hij te midden van het tumult beleefde: ‘de wereld is klaar voor verandering en hier begint het!’

Dankzij de nieuwe media van toen zien jongeren in heel Europa wat er over de grens gebeurt en ze inspireren elkaar. In Nederland wordt de Katholieke Hogeschool van Tilburg als eerste bezet. ‘Karl Marx Universiteit’ schrijven de studenten met grote witte letters op de gevel. Ze willen meer inspraak in het onderwijs en meer aandacht voor marxistische theorieën. Weldra zullen studenten ook de universiteiten van Nijmegen en Amsterdam bezetten.

Uiteindelijk ligt de verandering die plaatsvindt naar aanleiding van het studentenprotest niet zozeer op politiek maar eerder op cultureel gebied. Er komt meer vrijheid en openheid in de samenleving. Het uiten van persoonlijke gevoelens en onderwerpen als seksualiteit krijgen meer ruimte, en gezag verliest de vanzelfsprekendheid die het daarvoor geniet.

Universiteiten zoals die van Tilburg, Nijmegen en Amsterdam maken door de protesten van de studenten deel uit van een wereldwijde ontwikkeling. Op plekken als deze liggen de wortels van de omwenteling die in de jaren zestig begint en die het leven van alledag ingrijpend verandert.

Meer informatie:

  • James Kennedy, Babylon in aanbouw. Nederland in de jaren zestig (1995).
  • Hans Righart, De wereldwijde jaren zestig. Groot-Brittannië, Nederland, de Verenigde Staten (2003).
  • www.geschiedenis24.nl