Wereldvrede

Het Vredespaleis ‘machtig en grootsch als de idee van den wereldvrede zelve.’

Locatie: Vredespaleis Den Haag

De negentiende eeuw loopt op zijn einde en Europa staat aan de vooravond van de moderne tijd. Een tijd van industrie en grootschaligheid. Grote mogendheden experimenteren met nieuwe wapens en investeren veel geld in hun leger en vloot. Europa raakt verzeild in een gevaarlijke wapenwedloop. In 1898 komt tsaar Nicolaas II met een initiatief tot een internationale conferentie over ontwapening en vrede.

In 1899 is Den Haag het toneel van deze eerste Wereldvredesconferentie. Vertegenwoordigers van 26 regeringen trekken naar de hofstad. Den Haag is een geschikte neutrale plek tussen alle grootmachten. En, zo redeneert tsaar Nicolaas II, Nederland is bij uitstek het land van internationaal recht met denkers als Erasmus, Hugo de Groot en Spinoza. Tijdens deze eerste Haagse Vredesconferentie worden er niet alleen afspraken gemaakt over de humanisering van oorlogvoering, ook besluiten de afgevaardigden tot de oprichting van een Hof van Arbitrage. Hier kunnen zowel staten als organisaties en particulieren geschillen voorleggen.

Speciaal voor het Hof en de toekomstige vredesconferenties wordt in 1913 het Vredespaleis gebouwd. De Amerikaanse staalmagnaat en filantroop Andrew Carnegie maakt dit mogelijk met een donatie van 1,5 miljoen dollar. De Carnegie Stichting is nog altijd eigenaar en beheerder van het gebouw en de grond. Vandaag de dag bevindt ook het Internationaal Gerechtshof van de Verenigde Naties zich in het gebouw.

De geschiedenis leert dat het Vredespaleis en de vredesconferenties oorlogen niet hebben kunnen voorkomen. Toch staat het gebouw symbool voor de internationale roep om vrede en recht. Niet alleen vanwege de organisaties die erin gevestigd zijn, ook vanwege de architectuur en de imposante uitstraling. Zoals iemand na de opening schreef: ‘machtig en grootsch als de idee van den wereldvrede zelve.’

Op 8 april 2014 is het Europees Erfgoedlabel aan het Vredespaleis toegekend. Samen met Kamp Westerbork is het Vredespaleis dan de eerste Nederlandse locatie met het label.

Meer informatie:

  • www.vredespaleis.nl
  • Johan Joor en Heikelina Verrijn Stuart, Bouwen aan vrede: honderd jaar werken aan vrede door recht. Het Vredespaleis: 1913 – 2013 (2013).